Faz 03 • Kapanış & Gerçek Sistem Mimarisi10 Adımlı Mühendislik Yolculuğunda 10. Durak
Modül 10 / 10İleriSystem Design & Simulation

Sistem Tasarımı ve Simülasyon Mülakat Modülü

9 modülde biriktirdiğin tüm veri yapılarını birleştirip gerçek üretim servislerini sıfırdan inşa etme.Gerçek sistem bileşenlerini veri yapısı seviyesinde tasarlayıp simüle etmek.

Soru Sayısı
20
Zorluk Dağılımı
5 Kolay9 Orta6 Zor
Doğrulama Testi
114
Tahmini Süre
~14 saat
Açık soru
20 ücretsiz

Bu Eğitimde ve Mühendislik Yolculuğunda Neden Gerekli?

01 • EĞİTİMDEKİ YERİ

Bu Eğitimde Neden Atlanmamalı?

Burası 10 modüllük yolculuğun zirvesi ve mezuniyet sahnesidir. Önceki 9 modülde tek bir fonksiyon yazıp çıktısını döndürüyordun (`def solve(...)`). Modül 10'da ise artık bir **sistem bileşeni mimarısın**: Durumu (state) koruyan, binlerce ardışık isteğe milisaniyeler içinde yanıt veren, Hash Map + Heap + Deque + Trie + İkili Arama yapılarını aynı sınıf içinde orkestre eden gerçek API'ler tasarlarsın.

02 • KARİYER & ÜRETİM GERÇEĞİ

Mülakat Masasında ve Gerçek İş Hayatında Neden Lazım?

Gerçek iş hayatında kimse sana 'bu diziyi ters çevir' demez; ama 'API'mize saniyede 100 istekten fazlasını engelleyen bir Rate Limiter yaz', 'arama kutusuna otomatik tamamlama ekle', 'sunucu eklendiğinde önbelleğin dağılmaması için Consistent Hashing kur' der. Ayrıca şirketlerin giderek yaygınlaşan **Low-Level Design / Practical Coding** mülakat turlarının birebir karşılığıdır.

Kilidini AçarBu modülde kazanacağın refleks doğrudan şu aşamaları besler: Low-Level System Design Turları, Kıdemli Backend Mülakatları ve Üretim Seviyesi Servis Mimarisi
Koda Başlamadan Önce Zihniyet Notu

Bu modüle ulaştıysan veya göz atıyorsan kendinle gurur duy: Buradaki her problem, kullandığın Redis, Nginx, Kafka ve Elasticsearch gibi dev araçların çekirdeğinde çalışan gerçek algoritmanın saf Python simülasyonudur. Her metoda başlamadan önce 'Hangi işlem sık çağrılıyor, okumayı mı yazmayı mı O(1) yapmalıyım?' sorusunu sorarak bir mimar gibi düşün.

Modüle Hazırlık: Sorulara Nasıl Yaklaşmalısın?

1. Okuma / Yazma (Read vs. Write) Dengesini Belirle

Sınıfının hangi metodunun saniyede milyon kez çağrılacağını düşün; veri yapısını o kritik metodu O(1) veya O(log n) yapacak şekilde seç.

2. Veri Yapılarını Birleştirmekten Çekinme

Tek bir veri yapısı yetmediğinde `dict + doubly linked list` (LRU), `min_heap + max_heap` (canlı medyan) veya `dict + sorted timestamps` (TimeMap) ikililerini kur.

3. Zaman Damgası ve Süre Dolumu (TTL) Temizliğini Yönet

Rate limiter ve önbellek sorularında süresi dolmuş kayıtları ne zaman (tembel/lazy temizlik mi, anlık mı?) sileceğini netleştir.

Adayların En Sık Düştüğü Tuzak: İki veri yapısını birlikte tutarken (ör. bir `dict` ve bir `heap` veya bağlı liste) birini güncelleyip diğerini senkronize etmeyi unutmak tutarsız durum (stale state) hatalarına yol açar.

Bu Modülün Teknik Kapsamı

Bu modül, algoritma bilgisini gerçek sistem bileşenlerine dönüştürür. Hız sınırlayıcı (token bucket), dairesel kuyruk, veri akışında medyan, anlık görüntü dizisi, otomatik tamamlama ve tutarlı özetleme (consistent hashing) gibi bileşenleri sınıf tabanlı API'ler olarak tasarlarsınız.

Sorular, bir dizi işlem (operation) listesini simüle eden test formatıyla değerlendirilir; bu da gerçek bir servisin davranışını adım adım doğrulamanızı sağlar.

Kimler İçin İdeal?

  • Mid-level ve senior backend pozisyonlarına hazırlanan geliştiriciler
  • 'Low-level design' / nesne yönelimli tasarım turuna girecek adaylar
  • Cache, rate limit, arama gibi altyapı bileşenlerinin iç yapısını merak eden mühendisler
  • Önceki modüllerdeki veri yapılarını birleştirerek kullanmak isteyenler

Başlamadan Önce Cebinde Olması Gerekenler

  • Python sınıfları ve metotlar
  • Hash map, heap, deque ve bağlantılı liste bilgisi (Modül 1–3, 7)
  • Zaman karmaşıklığını işlem bazında (amortize) düşünebilme

Bu Modülü Bitirdiğinde Kazanacağın Refleksler

  • Belirli işlem karmaşıklığı hedefleri olan sınıf API'leri tasarlamak
  • Token bucket ve kayan pencere ile hız sınırlayıcı simüle etmek
  • İki heap ile veri akışında medyanı O(log n)'de korumak
  • Trie ile otomatik tamamlama ve ters indeks ile arama motoru kurgulamak
  • Consistent hashing ile sunucu ekleme/çıkarma senaryolarını modellemek
  • Tasarım kararlarını bellek–hız dengesi üzerinden gerekçelendirmek

Teknik Cephanelik ve Mülakatçı Beklentisi

  • OOP Tasarım
  • Rate Limiter
  • LRU/LFU
  • İki Heap
  • Trie
  • Ters İndeks
  • Consistent Hashing
  • Snapshot Array

Bu sorular, klasik algoritma turu ile sistem tasarımı turu arasındaki köprüdür. Mülakatçı doğru veri yapısı kombinasyonunu seçmenizi ve her metodun karmaşıklığını savunmanızı bekler.

Kademeli Antrenman Soruları (20 Soru)

Aşama 3: Üst Düzey Ayırt Edici Sorular (Zor) (6)

Birden fazla tekniği birleştiren, kıdem farkını ortaya koyan sorular (~45–60 dk / soru)

Bu Modül Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Bu modül klasik 'system design' mülakatının yerine geçer mi?

Hayır. Bu modül, büyük ölçekli mimari çizimden ziyade bileşenlerin veri yapısı seviyesinde tasarımına (low-level design) odaklanır; ikisi birbirini tamamlar.

Tasarım soruları nasıl test ediliyor?

Her test, sırayla uygulanan işlemlerden (ör. add_node, get_node) oluşan bir liste ve beklenen çıktı dizisidir. Böylece sınıfınızın durum yönetimi adım adım doğrulanır.

Önce hangi modülleri bitirmeliyim?

En az Modül 1, 3 ve 7'yi tamamlamanız önerilir; çünkü bu modüldeki tasarımlar hash map, bağlantılı liste ve heap'in birlikte kullanımına dayanır.